მურმან სუხიშვილი

დაბადების თარიღი და ადგილი 1942წ. 12 ნოემბერი, თბილისი
ელ. ფოსტა sukhishvili@googlemail.com
მისამრთი თბილისი, მინდელის ქ. კორპ. 1. ბინა 13.
ტელ. 32-15-71

სამსახურებრივი გამოცდილება
2002წ. ივლისი – 2006წ. სექტემბერი არნოლდ ჩიქობავას ენათმეცნიერების ინსტიტუტი. განყოფილების გამგე
1999წ. დეკემბერი – 2002წ. ივლისი არნოლდ ჩიქობავას ენათმეცნიერების ინსტიტუტი. წამყვანი მეცნიერი თანამშრომელი
1980წ. თებერვალი – 1999წ. დეკემბერი არნოლდ ჩიქობავას ენათმეცნიერების ინსტიტუტი. უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი
1972წ. მაისი – 1980წ. თებერვალი არნოლდ ჩიქობავას ენათმეცნიერების ინსტიტუტი. უმცროსი მეცნიერი თანამშრომელი
1971წ. ოქტომბერი – 1972წ. მაისი არნოლდ ჩიქობავას ენათმეცნიერების ინსტიტუტი. ქართველურ ენათა განყოფილების უფროსი ლაბორანტი

შეთავსება
1994 ი. ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. პროფესორი

სამეცნიერო ხარისხი - ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი

განათლება / ტრენინგები
1961 -დან 1966 -მდე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. კავკასიური ენები
1967 -დან 1970 -მდე საქ. მეცნ. აკად. ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტურა. ქართველური ენები
1975 -დან 1979 -მდე ი. ჭავჭავაძის სახ. თბ. უცხო ენათა სახელმწიფო. პედაგოგ. ინსტ. გერმანული ენა

მონაწილეობა ადგილობრივ და საერთაშორისო კონფერენციებში
არნ. ჩიქობავას საკითხავები, XVI, მასალები, 2005წ. 23-27 მაისი. ბრუნვაცვალებადი სუბიექტის მქონე ორვალენტიანი ზმნების გრამატიკული სტატუსის საკითხი ძველ ქართულში
არნ. ჩიქობავას საკითხავები, XV, მასალები, 2004წ. 20-23 აპრილი. ქცევის ფორმანტთა მნიშვნ. რეინტერპრეტაციისათვის ქართულში. ბუნებრივ ენათა დამუშავება, ქართ. ენა და კომპიუტერული ტექნოლოგიები. კონფერენციის მასალები. 2003.
ინტერნეტის ინგლისურ-ქართული ლექსიკონის შესახებ. არნ. ჩიქობავას საკითხავები, XIV, მასალები, 2003წ. 22-25 აპრ.. სნეულების აღმნიშვნელი ზოგი ქართველური ფუძის შესახებ
ენათმეცნ. ინსტიტუტის 61-ე სამეცნ. სესიის მასალ., 2002წ. 17-19 დეკემბ. ორპირიან გარდამავალ და გარდაუვალ ზმნათა შემცველი სიტყვების სახელურ წევრთა ურთიერთობისათვის
XI Коллокв.Европейского Обществa Кавказоведов, МГУ, 20-22/VI. 2002. Опущение синтаксических показателей переходности в грузинском яз.

ლოკალური და საერთაშორისო სამეცნიერო-სასწავლო გრანტები/პროექტები/პროგრამები
21.5.04. ქართული ენის იდეოგრაფიული ლექსიკონის შედგენა. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია. 2004-2005
21.7.02.ასპექტის კატეგორიის თეორიული და მეთოდოლ. საფუძ. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია.
21.7. სემანტიკური კვლევა მორფოსინტაქსურ და ლექსიკურ დონეზე. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია
21.5. იბერ.-კავკ. ენების ფუნქციურ-სტილისტ. კატეგორ. თეორიული და ტიპოლოგიური შესწავლა თანამედროვე მეთოდოლოგიების გამოყენებით. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია
«სპორტის ენციკლოპედია». საქართვ. ოლიმპიური ფონდი და საქართვ. სპორტის დეპარტ.

გამოქვეყნებული შრომების სია

1. ზანური ღურ- ფუძის ქართული შესატყვისისათვის, თბილისის უნივერსიტეტის სტუდენტთა 27-ე სამეცნიერო კონფერენცია, თბ., 1964, თეზისები.
2. სტატიკურ ზმნათა ფუძის შედგენილობისათვის, საქართველოს მეცნიერებათა აკადე¬მიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტთა და ახალგაზრდა მეცნიერ მუშაკთა სამეცნიერო კონფერენცია, თბ., 1968, თეზისები.
3. ქცევის კატეგორიის შესწავლის ისტორიისათვის ქართულში, საქართველოს მეცნიე¬რებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტთა და ახალგაზრდა მეცნიერ მუშაკთა სამეცნიერო კონფერენცია, თბ., 1969, თეზისები.
4. იცის და უწყის ზმნები ქართულში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტთა და ახალგაზრდა მეცნიერ მუშაკთა სამეცნიერო კონფერენცია, თბ., 1970, თეზისები.
5. სტატიკური ზმნები ძველ ქართულში, მაცნე, #6, თბ., 1970.
6. სუფიქსიან ვნებითთა წარმოების ზოგი საკითხი ქართულში, საქართველოს მეცნიე¬რებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტთა და ახალგაზრდა მეცნიერ მუშაკთა სამეცნიერო კონფერენცია, თბ., 1971, თეზისები.
7. მყოფადის წარმოება და სტატიკურ ზმნათა პარადიგმა ქართულში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტთა და ახალგაზრდა მეცნიერ მუშაკთა სამეცნიერო კონფერენცია, თბ., 1972, თეზისები.
8. Статические глаголы в грузинском и абхазском языках, Материалы шестой региональной научной сессий по историко-сравнительному изучению иберий¬ско-кавказских языков, Майкоп, 1975. Тезисы докладов.
9. სტატიკური ზმნები ქართულში. მონოგრაფია, თბ., 1976.
10. Статические глаголы в грузинском и абхазском языках, იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერების წელიწდეული, თბ., 1977.
11. ი- პრეფიქსიანი ვნებითი გვარის ზმნათა ერთი ჯგუფის შესახებ ქართულში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის სამეცნიერო სესია, თბ., 1978, თეზისები.
12. მყოფადის წარმოება და სტატიკურ ზმნათა პარადიგმა ქართულში, იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერება, XX, თბ., 1978.
13. კოტე დოდაშვილი, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, III, თბილისი, 1978.
14. პიროვნებისა და ნივთის სემანტიკური გარჩევის ერთი შემთხვევისათვის ქართულ¬ში, კრებული: ზოგადი და იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერების საკითხები, თბილისი, 1980.
15. ერთი სიტყვის კვალდაკვალ, ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში, თბ., 1980, #1.
16. ერთი შესაძლო არქაიზმის შესახებ ძველ ქართულში, საქართველოს მეცნიერე¬ბათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის XXXVI სამეცნიერო კონფე¬რენცია, 1980, თეზისები.
17. მოქმედებითი და ვნებითი გვარის წარმოებისა და სემანტიკის ზოგიერთი საკითხი ქართულში, კრებ., ნარკვევები იბერიულ-კავკასიურ ენათა მორფოლოგიიდან, თბილისი, 1980.
18. გარდაუვალ უგვარო ზმნათა სემანტიკისათვის ქართულში, ქართველურ ენათა სტრუქტურის საკითხები, V, თბილისი, 1981.
19. О некоторых особенностях склонения вопросительных местоимений vin? “кто?”и ra? “что?” в грузинском языке, Падежный состав и система склонения в иберийско-кавказских языках, IX региональная научная сессия, Тезисы докладов, Махачкала, 1981.
20. Л.Ш. Геленидзе, Лексика связанная с анатомией и фразеологией человека в древнегрузинском языке (На груз. яз.), რეცენზია, იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერების წელიწდეული, VIII, 1981.
21. И.К. Керкадзе, Зоологические термины в древнегрузинском языке (с учетом данных других картвельских языков), На груз. языке, რეცენზია, იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერების წელიწდეული, VIII, 1981.
22. «ანუკამ ილანძღა და იგინა» თუ «ანუკა ილანძღა და იგინა», ქართული სიტყვის კულტურის საკითხები, IV, თბილისი, 1981.
23. მკვიდრი, ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში, თბ., 1984, #3.
24. ერთი ქართველური შესატყვისობის შესახებ, კრებ., საენათმეცნიერებო ძიებანი, თბ., 1983.
25. უარყოფითი წარმოების ერთი შემთხვევისათვის ქართულში, ქართული სიტყვის კულტურის საკითხები, VI, თბ., 1984.
26. «ძველისძველ» ტიპის წარმოების სემანტიკისათვის ქართულში, საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლების ქართული ენის კათედრების X რესპუბლიკური სამეც¬ნიერო კონფერენცია, თბ., 1984, თეზისები.
27. ქართული მრწემ-ის სვანური შესატყვისისათვის, იბერიულ-კავკასიური ენათ¬მეც¬ნიერება, თბ., 1985.
28. Alice C. Harris, Georgian Syntax: A Study in Relational Grammar (Cambridge University Press, 1981). რეცენზია; თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შრომები, ტ. 262, მეცნიერება, 9, 1985.
29. ვაშა, ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში, თბ., 1985, #3-4.
30. О фонетических изменениях морфем утерявших функции в картвельских языках, Одиннадцатая региональная научная сессия по изучению системы и истории иберийско-кавказских язвков, Вопросы фонологии и морфологии, Нальчик, 1985, Тезисы докладов.
31. სუბიექტური პირის პრეფიქსისათვის ქართველურ ენებში, იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერება, XXV, თბ., 1986.
32. სტატიკურ ზმნათა სასხვისო ქცევის სემანტიკისათვის, საქართველოს მეცნიე¬რებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის XLIV სამეცნიერო სესია, 1986, თეზისები.
33. გარდამავალი ზმნები ქართულში (სისტემისა და ისტორიის ზოგი საკითხი), თბ., 1986.
34. «წველის» აღმნიშვნელი სვანური ლიშგი ტერმინისათვის, VIII რესპუბლიკური დიალექტოლოგიური სამეცნიერო სესია მიძღვნილი ქართული ენის დიალექტო¬ლოგიური ატლასის შედგენის პრინციპებისა და დიალექტოლოგიისა და ენის ისტორიის ზოგადი საკითხებისადმი, სოხუმი, 1986, თეზისები.
35. ჩვენი დედა, ჩვენი ენა, ჩვენი ლექსი ქართული, ქართული ენა და ლიტერატურა სკოლაში, თბ., 1986, #4.
36. ორი ქართული ფუძის სვანური შესატყვისის შესახებ, ეტიმოლოგიური ძიებანი, თბ., 1987.
37. ქართველური ლექსიკიდან, ეტიმოლოგიური ძიებანი, თბ., 1988.
38. Об одном идентичном образовании масдаров и причастий в грузинском языке, отглагольные образования в иберийско-кавказских языках: Тезисы докладов XII региональной научной сессии по изучению системы и истории иберийско-кавказских языков (21-23 сентября, 1988), Черкеск-Карачаевск, 1988.
39. «წველის» აღმნიშვნელი სვანური ლიშგი ტერმინისათვის, ეტიმოლოგიური ძიებანი, თბ., 1989.
40. ძველი ქართული ფეშუ ფუძის სვანური შესატყვისისათვის, ეტიმოლოგიური ძიებანი, თბ., 1990.
41. უახლოესი ობიექტის დაკარგვის შემთხვევები სვანურში, «მაცნე», ენისა და ლიტერატურის სერია, თბილისი, 1988, 1.
42. უახლოესი ობიექტის გამოტოვება მეგრული გარდამავალი ზმნის შესიტყვებაში, «მაცნე», ენისა და ლიტერატურის სერია, 1988, 2.
43. Об одном типе отымённых непереходных глаголов в грузинском языке. XIII региональная научная сессия по историко-сравнительному изучению иберийско-кавказских языков (Глагольное словообразование в иберийско-кавказских языках). Тезисы докладов, Майкоп, 1990.
44. ერგატიულობის მორფოლოგიური, სემანტიკური და სინტაქსური ნიშნებისათვის ქართულში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის XLVII სამეცნიერო სესია, მუშაობის გეგმა და მოხსენაბათა თეზისები, თბ., 1990.
45. ძველი ქართულის რჩუნვა ტერმინის შესახებ, ეტიმოლოგიური ძიებანი, თბ., 1991.
46. სვანური კომპოზიტი შუარ-ბიფხილდ «ცვარ-ნამი» და მასთან დაკავშირებული საკითხები, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტის 49-ე სამეცნიერო სესია, ეძღვნება აკად. ვ. თოფურიას დაბადების 90-ე წლის¬თავს, 1991, თეზისები.
47. ერგატიულობის წესის განსაზღვრისათვის ქართულში, საქართველოს მეცნიე¬რებათა აკადემიის არნ. ჩიქობავას სახ. ენათმეცნიერების ინსტიტუტის 52-ე სამეცნიერო სესია, 1993, თეზისები.
48. ჩბუნვა სიტყვის სვანური შესატყვისისათვის, თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახ. პედაგოგიური უნივერსიტეტის პროფესორ-მასწავლებელთა სამეცნიერო სესია, 61, თბ., 1996, თეზისები.
49. ქართულ-სვანურ შესატყვისობათა ძიებიდან, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნ. ჩიქობავას სახ. ენათმეცნიერების ინსტიტუტი _ თბილისის ივ. ჯავახიშვილის სახ. სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, არნოლდ ჩიქობავას საკითხავები, VII, მუშაობის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები, თბ., 1996.
50. ჩბუნვა ზმნის სვანური შესატყვისისათვის, ქართველურ ენათა სტრუქტურის საკითხები, VI, თბ., 1996.
51. ძველი ქართულის სხერ- ფუძის სვანური შესატყვისისათვის, სულხან-საბა ორბელიანის სახ. თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტი, ქართული ენის კათედრა, შრომები, 3, თბ., 1997.
52. გარდამავალი ღრჯნ-ი-ს ფუძის მეგრული შესტყვისისათვის, გიორგი როგავას, საიუბილეო კრებული: საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნ. ჩიქობავას სახ. ენათმეცნიერების ინსტიტუტი _ ზუგდიდის დამოუკიდებელი უნივერსიტეტი, თბ., 1997.
53. ქართული Ãნარცუ ფუძის სვანური შესატყვისისათვის, ზურაბ ჭუმბურიძე, დაბა¬დე¬ბის 70 წლისთავისადმი მიძღვნილი კრებული, თბ., 1997.
54. სვანური კომპოზიტი შუარ-ბიფხილდ და მასთან დაკავშირებული საკითხები, ეტიმოლოგიური ძიებანი, თბ., 1997.
55. ერთი ტიპის გაორკეცებული სიტყვების შესახებ ქართულში, ქართული სიტყვის კულტურის საკითხები, XI, 1998.
56. ლა- პრეფიქსიანი მიმღეობის ფორმები მასდარის მნიშვნელობით სვანურში, ქართველურ ენათა სტრუქტურის საკითხები, VII, 1998.
57. ილ- სუფიქსიან ნაზმნარ სახელთა შესახებ ქართულში, სულხან-საბა ორბელიანის სახ. თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის ქართული ენის კათედრა, შრომები, თბ., 1998.
58. ფშვინვიერთა რეგრესულ-დისიმილაციური გამჟღერებისათვის სვანურში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნ. ჩიქობავას სახ. ენათმეცნიერების ინსტიტუტი _ თბილისის ივ. ჯავახიშვილის სახ. სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, არნოლდ ჩიქობავას საკითხავები, IX, მუშაობის გეგმა და მოხსენებათა თეზისები, თბ., 1998.
59. რეგრესულ-დისიმილაციური გამჟღერება საერთოქართველურ მასალაში (სვან. ჯ ჭკ: ქართ. *წიწკ-, წიწკანა), არნ. ჩიქობავა, საერთაშორისო სიმპოზიუმის მასალები, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნ. ჩიქობავას სახ. ენათმეც¬ნიე¬¬რების ინსტიტუტი, ივ. ჯავახიშვილის სახ. სახელმწიფო უნივერსიტეტი, თბ., 1998.
60. «მეტყველების სემანტიკის» გარდამავალ ზმნათა სინტაქსისათვის, ენათ¬მეცნიერების საკითხები, 1, თბ., 1999.
61. ერგატიული წესის გამოვლენისათვის ქართულში, იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერება, XXXIV, 2000.
62. ვარჯ- ფუძის შესატყვისის ძიებისათვის, თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახ. პედაგოგიური უნივერსიტეტის ქართული ენის კათედრის შრომები, 5, 2000.
63. ქართველური ლექსიკიდან, არნ ჩიქობავას საკითხავები, XI, თბ., 2000.
64. ერთი ქართველური შესატყვისობა და მასთან დაკავშირებული ფორმალური და სემანტიკური საკითხები, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არნ. ჩიქობავას სახ. ენათმეც¬ნიე¬¬რების ინსტიტუტის მე-60 სამეცნ. სესიის მასალები, თბ., 2000.
65. ქართველური ლექსიკიდან, (ქართ. ძარ-< *ძ1არ: სვან. ჯარ), ენათმეცნიერების საკითხები, 2(10), თბ., 2001.
66. Опущение синтаксических показателей переходности в грузинском языке, XI Коллоквиум Европейского Общества Кавказоведов, МГУ им. М.В. Ломоносова и Институт языкознания Российской АН, 20-22 июня, 2002, Тезисы докладов. Москва, 2002.
67. ორპირიან გარდამავალ და გარდაუვალ ზმნათა შემცველი შესიტყვების სახელურ წევრთა ურთიერთობისათვის, საქართველოს მეცნ. აკადემიის არნ. ჩიქობავას სახ. ენათმეც¬ნიე¬¬რების ინსტიტუტის 61-ე სამეცნიერო სესიის მასალები, 2002 წლის 17-19 დეკემბერი (ეძღვნება საქართველოს მეცნ. აკადემიის წევრ-კორესპონდენტის, პროფესორ ბესარიონ ჯორბენაძის დაბადების 60 წლისთავს), თბილისი, 2002.
68. ლ. ბერძენიშვილი, თ. ჩხენკელი, ი. ღარიბაშვილი, მ. სუხიშვილი, «ინგლისურ-ქართული ინტერნეტის ლექსიკონი», 2002. შეტანილია ინტერნეტში: http://www.nplg.gov.ge/dictionary/
69. სნეულების აღმნიშვნელი ზოგი ქართველური ფუძის შესახებ, არნ. ჩიქობავას საკითხავები, XIV, 2003 წლის 22-25 აპრილის სამეცნ. სესიის მასალები, თბ., 2003.
70. ბ. ჯორბენაძე, ზმნის გვარის ფორმათა წარმოებისა და ფუნქციის საკითხები ქართულში (1975წ.) რეცენზია, კრებ. ბესარიონ ჯორბენაძე – პიროვნება, მეცნიერი, მოღვაწე. თბ., 2003.
71. ინტერნეტის ინგლისურ-ქართული ლექსიკონის შესახებ (მ. სუხიშვილი, ლ. ბერძენიშვილი, ი. ღარიბაშვილი, თ. ჩხენკელი), ბუნებრივ ენათა დამუშავება. ქართული ენა და კომპიუტერული ტექნოლოგიები, კონფერენციის მასალები, თბ., 2003.
72. მედიოაქტიური ზმნები ქართულში, სემანტიკისა და პარადიგმის მიმართება, გრ. რობაქიძის სახ. უნივერსიტეტის შრომები, II, თბ. 2003.
73. ქართველური შესატყვისობიდან, ქესს VIII, თბ., 2003.
74. თედო უთურგაიძე, 75+1..., «ბურჯი ეროვნებისა», 2003, 5-6.
75. ქცევის ფორმანტთა მნიშვნელობის რეინტერპრეტაციისათვის ქართულში, არნ. ჩიქობავას საკითხავები, XV, 2004 წლის 20-23 აპრილი, მასალები, თბ., 2004.
76. ფუძედრეკად ზმნათა ერთი რიგის (ქლეთ-/ქლით-, ქლეტ-/ქლიტ-, ქლეს-/ქლის-) ზანური შესატყვისისათვის, 63-ე სამეცნიერო სესიის მასალები, 2004 წლის 15-17 დეკემბერი (ეძღვნება პოეტ-აკადემიკოს ანა კალანდაძეს), თბილისი, 2004.
77. ბრუნვაცვალებადი სუბიექტის მქონე ორვალენტიანი ზმნების გრამატიკული სტატუსის საკითხი ძველ ქართულში, არნოლდ ჩიქობავას საკითხავები, XVI, მასალები, 2005 წლის 23-27 მაისი (ეძღვნება ქრისტიანობის ოც საუკუნეს საქართველოში), თბილისი, 2005.
78. ქართ. კაწრ- ფუძის შესატყვისის ძიებისათვის, სულხან-საბა ორბელიანის სახ. თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის ქართული ენის კათედრა, შრომები, 6, თბ., 2005.
79. «მყოფობა» : «მქონებლობის» გამოხატვისათვის ძველი ქართულის საშუალი გვარის ზმნათა საქცეო სისტემებში. ქართველურ ენათა სტრუქტურის საკითხები, IX, «ქართული ენა», 2005.
80. სემანტიკისა და უღვლილების პარადიგმის მიმართების შესახებ მედიოაქტიურ ზმნებში, იბერიულ-კავკასიური ენათმეცნიერება, XXXV, «ქართული ენა», თბ., 2005.
81. მასალები ეტიმოლოგიური ლექსიკონისათვის, არნ. ჩიქობავას საკითხავები, XVII, 2006 წლის 2-5 მაისი, მასალები, თბ., 2006.