ქართულ-აზერბაიჯანულ-სომხურ გრამატიკულ ტერმინთა ლექსიკონი

 

 

 

ადგილის გარემოება

yer zərfliyi

Տեղի պարագա

ადგილის გარემოებითი დამოკიდებული წინადადება

Yer tərzli tabeli cümlə

տեղի պարագա ստորադաս նախադասություն

ადგილის ზმნიზედა

Yer zərfi

տեղի մակբայ

არსებითი სახელი

İsim

գոյական անուն

ასპექტი

aspekt

Կերպ (ավարտված և անավարտ)

აფიქსი

affiks, şəkilçi

Ածանց

აქტიური სუბიექტი

aktiv subyekt

Ակտիվ սուբյեկտ

აწმყო

indiki zaman

Ներկա (անկատար ներկա ժամանակաձև)

ახლანდელი დრო

İndiki zaman

ներկա ժամանակ

ბოლოსართი

Şəkilçi

վերջածաց

ბრუნვ

Hal

հոլով

ბრუნვაუცვლელი

hallanmayan

Չհոլովվող

ბრუნვაცვლებადი

hallanan

Հոլովվող

ბრუნვის ნიშანი

hal şəkilçisi

Հոլովական նշան

ბრძანებითი კილო

əmr şəkli

Հրամայական եղանակ

ბრძანებითი წინადადება

Nida cümləsi

հրամայական նախադասություն

განსაზღვრება

Təyin

որոշիչ

განსაზღვრებითი დამოკიდებული წინადადება

Təyin tabeli cümlə

որոշիչ երկրորդական նախադասություն

განსაზღვრებითი ნაცვალსახელ

Təyin əvəzliyi

որոշյալ դերանուն

განუსაზღვრელობითი ნაცვალსახელ

Qeyri-müəyyənlik əvəzliyi

անորոշ դերանուն

გარდამავალი ზმნა

Keçici fel

անցողական բայ

გარდამავლობა

Keçicilik

անցողականություն

გარდაუვალი ზმნა

Dəyişməyən fel

ոչ անցողական բայ

გარემოება

Mühit, tərz

պարագա

გარემოებითი დამოკიდებული წინადადება

Tərz tabeli cümlə

պարագա երկրորդական նախադասություն

გვარსახელ

soyadlarını bildirən adlar

Ազգանուն

გრამატიკული პირი

Qrammatik şəxs

քերականական դեմք

დამატება

tamamlıq

Խնդիր

დამატებითი დამოკიდებული წინადადება

Tamamlıq tabeli cümlə

խնդիր երկրորդական նախադասություն

დამოკიდებული წინადადება

budaq cümlə

Ստորադաս (կախյալ) նախադասություն

დანიშნულების სახელები

təyinatı bildirən adlar

Նշանակման անուններ

დასრულებ მოქმედება

bitmiş hərəkət (tam aspekt)

Ավարտված գործողություն

დაუსრულებელ მოქმედება

bitməmiş hərəkət (natamam aspekt)

Անավարտ գործողություն

დინამიკური ზმნა

Dinamik fel

դինամիկ բայ

დროის გარემოება

zaman zərfliyi

Ժամանակի պարագա

დროის გარემოებითი დამოკიდებული წინადადება

Zaman tərzli tabeli cümlə

ժամանակի պարագա երկրորդական նախադասություն

დროის ზმნიზედა

Zaman zərfi

ժամանակի մակբայ

-ებ-იანი მრავლობითი

-ებ- - cəm şəkilçisi

ებ վերջավորությամբ կազմված հոգնակի

ეთნონიმ

etnonim

Ժողովրդի, ազգի անվանում

ერთმარცვლიან

birhecalı

Միավանկ

ერთპირიანი ზმნა

birşəxsli fel

Միադեմ բայ

ერთცნებიანი კომპოზიტ

təkmənalə kompozit

Մեկ հասկացության իմաստ արտահայտող բարդություն

ვითარებითი ბრუნვა

Tərz halı

որակական հոլով

ვითარებითი ზედსართავი

Tərz sifəti

որակական ածական անուն

ვითარების ზმნიზედა

Tərz zərfi

ձևի պարագա

ვნებითი გვარის ზმნა

felin məchul növü

Կրավորական սեռի բայ

ვნებითი გვარის მიმღეობა

feli sifətin məchul növü

Ածական դերբայ` կազմված կրավորական սեռի բայից

ზედსართავი სახელი

Sifət

ածական անուն

ზმნა

Fel

բայ

ზმნა-შემასმენელი

Fel-xəbər

բայ-ստորոգյալ

ზმნიზედა

Zərf

մակբայ

ზმნისართ

zərf

Բայական ածանց

ზმნისწინი

felin ön şəkilçisi

Բայական նախամասնիկ

ზომა-ოდენობის ზმნიზედა

Ölçü-kəmiyyət zərfi

չափ ու քանակի մակբայ

თავსართ

Önşəkilçi

նախածանց

თანდებული

Sözönü

կապ, ետադրություն

თანხმოვანფუძიან

samitlə bitən söz

Բաղաձայնահանգ

თემის ნიშ

tema nişanı (felin xüsusi markeri)

Բայական քերականական կարգի նշան, որով տարբերվում են անկատար ներկա և անցյալ կատարյալ ժամանակաձևերի հիմքերը

ინვერსია

İnversiya

փոխատեղում

ირიბი დამატება

Vasitəli tamamlıq

անուղղակի խնդիր

ირიბი ნათქვამი

Vasitəli nitq

ուրիշի անուղղակի խոսք

ირიბი ობიექტი

Vasitəli obyekt

անուղղակի խնդիր

კავშირებითი კილო

Bağlayıcı fel forması

ստորադասական եղանակ

კავშირი

Bağlayıcı

շաղկապ

კითხვითი ნაცვალსახელი

Sual əvəzliyi

հարցական դերանուն

კითხვით-კუთვნილებითი ნაცვალსახელი

sual-yiyəlik əvəzliyi

Հարցա-հարաբերական դերանուն

კილო

fel forması

Եղանակ

კომპოზიტები

kompozitlər

Բարդություններ

კონტაქტი

kontakt

Կոնտակտ (պատճառականություն)

კონფიქსი

konfiks

Նախածանց-վերջածանց

კუთვნილებითი ნაცვალსახელი

yiyəlik əvəzliyi

Ստացական դերանուն

კუმშვადი სახელი

adda səsdüşmə prosesi

Սղվող հիմքով անուն

მაერთებელი კავშირი

Birləşdirici

միավորիչ շաղկապ

მარტივი გავრცობლი წინადადება

Sadə geniş cümlə

պարզ ընդարձակ նախադասություն

მარტივი გაუვრცობელი წინადადება

Sadə müxtəsər cümlə

պարզ համառոտ նախադասություն

მარტივი წინადადება

Sadə cümlə

պարզ նախադասություն

მაქვემდებარებელი კავშირი

Tabeli bağlayıcı

ստորադասական շաղկապ

მაწარმოებელი

Sözdüzəldici

կազմիչ

მედიოპასიურ ზმნა

medio-passiv fel

Չեզոք-պասիվ բայ

მეორე კავშირებითი

felin ikinci lazım forması

Երկրորդ ստորադասական ժամանակաձև

მეორე პირი

ikinci şəxs

Երկրորդ դեմք

მესამე პირი

üçüncü şəxs

Երրորդ դեմք

მეტყველების ნაწილ

Nitq hissəsi

խոսքի մաս

მთავარი წინადადებ

Baş cümlə

գլխավոր նախադասություն

მიზეზის გარემოება

səbəb zərfliyi

Պատճառի պարագա

მიზეზის გარემოებითი დამოკიდებული წინადადება

səbəb budaq cümləsi

Պատճառի պարագա ստորադաս նախադասություն

მიზეზის ზმნიზედა

Səbəb zərfi

պատճառի մակբայ

მიზნის გარემოება

məqsəd zərfliyi

Նպատակի պարագա

მიზნის ზმნიზედა

Məqsəd zərfi

նպատակի մակբայ

მიზნისა გარემოებითი დამოკიდებული წინადადება

məqsəd budaq cümləsi

Նպատակի պարագա ստորադաս նախադասություն

მიმართებითი ზმნიზედა

Xitab zərfi

հարաբերական մակբայ

მიმართებითი ნაცვალსახელ

Xitab əvəzliyi

հարաբերական դերանուն

მიმართებითი სიტყვ

Xitab sözü

հարաբերական խոսք

მიმღეობა

Feli sifət

դերբայ (հարակատար, ենթակայական, ապառնի)

მისათითებელი სიტყვა

İşarəedici söz

մատնանշող բառ

მიცემითი ბრუნვა

Yönlük halı

տրական հոլով

მოთხრობითი ბრუნვა

Nəqli hal

պատմողական հոլով

მომავალი დრო

Gələcək zaman

ապառնի ժամանակ

მორფოლოგიური კატეგორია

morfologiya kategoriyası

Ձևաբանական կարգ

მოქმედებითი ბრუნვა

Təsirlik halı

գործիական հոլով

მოქმედებითი გვარის ზმნა

felin məlum növü

Ներգործական սեռի բայ

მოქმედებითი გვარის მიმღეობა

feli sifətin məlum növü

Ածական դերբայ` կազմված ներգործական սեռի բայից

მოქმედი პირი

hərəkət edən şəxs

Գործող դեմք

მრავალმარცვლიან

çoxhecalı

Բազմավանկ

მრავლობითი რიცხვი

Cəm şəklində

հոգնակի թիվ

მსაზღვრელი სახელი

Təyinedici

որոշիչ անուն

მყოფადის მწკრივი

gələcək zamanın skrivi

Պայմանական ապառնի ժամանակաձև

მწკრივ

skriv

Բայական ժամանակաձև

მხოლობითი რიცხვი

Tək şəkildə

եզակի թիվ

ნაზმნარი სიტყვა

feldən törəmiş adlar

Բայանուն

ნათესაობითი ბრუნვა

Yiyəlik halı

սեռական հոլով

ნართანიან მრავლობით

-ნ- və -თ- - cəm şəkilçisi

ნარ և თან մասնիկներով կազմված հոգնակի

ნაცვალსახელ

Əvəzlik

դերանուն

ნაწილაკი

Ədat

մասնիկ

ობიექტური პირი

Obyektiv şəxs

խնդրային (օբյեկտային) դեմք

ობიექტური წყობ

obyekt quruluşu

Օբյեկտային` խնդրային, խոնարհում

ოდნაობითი ხარისხი

Azlıq dərəcəsi

նվազական աստիճան

ორმარცვლიან

ikihecalı

Երկվանկ

ორპირიანი ზმნა

ikişəxsli sözlər

Երկդեմ բայ

ცნებიანი კომპოზიტ

ikimənalı kompozitlər

Երկու հասկացության իմաստ արտահայտող բարդություն

პასიური სუბიექტი

passiv subyekt

Պասիվ սուբյեկտ

პირდაპირი დამატება

Vasitəsiz tamamlıq

ուղիղ խնդիր

პირდაპირი ნათქვამი

Vasitəsiz nitq

ուրիշի ուղղակի խոսք

პირდაპირი ობიექტი

Vasitəsiz obyekt

ուղիղ խնդիր

პირველი პირი

birinci şəxs

Առաջին դեմք

პირის ნაცვალსახელი

şəxs əvəzliyi

Անձնական դերանուն

პირის ნიშანი

Şəxs işarəsi

դեմքի նշան

პირობითი დამოკიდებული წინადადება

şərt budaq cümləsi

Պայմանի ստորադաս նախադասություն

პრეფიქსი

Prefiks

նախածանց

რაოდენობითი რიცხვითი სახელი

miqdar sayları

Քանակական թվական անուն

რთული თანწყობილი წინადადება

Mürəkkəb tabeli cümlə

բարդ համադասական նախադասություն

რთული ქვეწყობილი წინადადება

Mürəkkəb tabeli budaq cümləsi

բարդ ստորադասական նախադասություն

რთული წინადადება

Mürəkkəb cümlə

բարդ նախադասություն

რიგობა-ჯერობის ზმნიზედა

Sıra-say zərfi

հերթականության-կարգի մակբայ

რიგობითი რიცხვითი სახელი

sıra sayları

Դասական թվական անուն

რიცხვის კატეგორია

sayın kategoriyası

Թվի կարգ

საარვისო ქცევა

Heç kimə aid olmayan hərəkət

տարադարձություն

სავრცობი

emfatik formantı

Աճական (բառին ավելացվող մասնիկ, որը չի փոխում նրա բառային իմաստը, ունի ոճական արժեք)

საზღვრული სახელი

Hüdudi söz

որոշյալ անուն

სათავისო ქცევ

Özünə aid hərəkət

յուրադարձություն

საკავშირებელი მიმართებითი ზმნიზედა

Bağlayıcı xitab zərfi

կապակցող հարաբերական մակբայ

სამპირიანი ზმნა

üçşəxsli fel

Եռադեմ բայ

სასურველი მოქმედება

Arzu edilən hərəkət

ցանկալի գործողություն

სასხვისო ქცევა

Başqasının hərəkəti

այլադարձություն

საშუალი გვარის ზმნ

felin orta növü

Չեզոք սեռի բայ

საწყისი

Başlanğıc

բայանուն

სახელად ნაწილ

adlıq hissəsi

Անվանական մաս (բաղադրյալ ստորոգյալի)

სახელზმნა

Fel isimdə

անորոշ դերբայ

სახელობითი ბრუნვა

Adlıq hal

անվանական` ուղղական, հոլով

სერია

seriya

Բայաշարք (մեկ խմբում միավորված բայական ժամանակաձևեր)

სტატიკური ზმნა

Statistik fel

ստատիկ բայ

სუბიექტური პირი

Subyektiv şəxs

ենթակայական (սուբյեկտային) դեմք

სუბიექტური წყობ

subyekt quruluşu

Սուբյեկտային` ենթակայական, խոնարհում

სულიერი პირი

Canlı şəxs

շնչավոր դեմք

სუფიქსი

Suffiks

ածանց

სხვათა სიტყვის ნაწილაკი

Başqalarının sözlərinin ədatı

ուրիշի խոսքի մասնիկ

უარყოფითი ნაცვალსახელი

inkar əvəzliyi

Ժխտական դերանուն

უბრალო დამატება

sadə tamamlıq

Հասարակ խնդիր (այս խնդրի տակ միավորված են մի քանի անուղղակի խնդիրներ, օրինակ` միջոցի, անջատման)

უკუთქმითი ბრძანებითი წინადადება

Qarşılıqlı söylənilən əmr cümləsi

արգելական հրամայական նախադասություն

მოქმედ პირი

hərəkətsiz şəxs

Չգործող դեմք

უსულო პირი

Cansız şəxs

անշունչ դեմք

უფროობითი ხარისხი

Çoxaltma dərəcəsi

գերադրական աստիճան

უქონლობაუყოლობის სახელები

Yoxluq adları

չունենալու անուններ

უღლება

Hallandırma

խոնարհում

უწყვეტლის მწკრივი

bitməmiş skriv

Անկատար անցյալ ժամանակաձև

ფორმაუცვლელი სიტყვა

formadəyişməyən söz

Չթեքվող բառ

ფორმაცვალებ

Formadəyişməsi

ձևափոխություն

ფუძე

kök

Հիմք

ფუძეკუმშვად სახელ

kökdən səsdüşən ad

Սղվող հիմքով անուն

ფუძეკუმშველი სახელ

kökdən səsdüşməyən ad

Չսղվող հիմքով անուն

ქვემდებარე

Mübtəda

ենթակա

ქონების სახელები

adların mənsubiyyət kateqoriyası

Ունենալու անուններ

ქცევა

Hərəkət

1. վարք, 2. դարձություն (քերակ.)

შედგენილი შემასმენლი

mürəkkəb xəbər

Բաղադրյալ ստորոգյալ

შემასმენლი

xəbər

Ստորոգյալ

შერწყმული წინადადებ

Bitişik cümlə

միավորյալ նախադասություն

შორისდებული

nida

ձայնարկություն

ჩვენებითი ნაცვალსახელი

işarə əvəzliyi

Ցուցական դերանուն

ძახილის წინადადება

Nida cümləsi

բացականչական նախադասություն

წართქმითი ბრძანებითი წინადადება

Əmr nida cümləsi

հրամայական նախադասություն

წარსული დრო

Keçmiş zaman

անցյալ ժամանակ

წარსული უწყვეტელი

Keçmiş davamlı

անցյալ անկատար

წარსული შედეგობითი

Keçmiş nəticəli

անցյալ հետևանքային` վաղակատար անցյալ

წარსული წყვეტილი

Keçmiş yarımçıq

անցյալ կատարյալ

წევრ-კავშირი

Üzv-bağlayıcı

անդամ-շաղկապ

წილობითი რიცხვითი სახელი

kəsr sayları

Կոտորակային թվական անուն

წინა ვითარების სახელები

nəqli keçmiş zaman məfhumlarını özündə saxlayan adlar

Անձի, իրի, տեղանվան, վայրի ... նախկինում ունեցած հատկանիշ, վիճակ արտահայտող անուններ

წინადადება

Cümlə

նախադասություն

წინადადების არამთავარ წევრ

Cümlənin ikincidərəcəli üzvü

նախադասության երկրորդական անդամ

წინადადების მთავარ წევრ

Cümlənin baş üzvü

նախադասության անդամ

წოდებითი ბრუნვა

Çağırış halı

կոչական հոլով

წყვეტილის მწკრივი

perfekt (felin bitmiş skrivi)

Անցյալ կատարյալ ժամանակաձև

ხარისხის ფორმები

Dərəcə formaları

համեմատության աստիճաններ

ხმოვანფუძიან

saitlə bitən köklər

Ձայնավորահանգ